Kadi’l Kudat

Kadi'l Kudat
Kadi’l Kudat, İslam devletlerinde başkadı yani kadıların kadısı, kadıların başıdır. İslam tarihinde ilk kadi’l kudat, 780′de Bağdat kadılığına atanan İmam Ebu Yusuf’tur (ö. 798). Abbasiler’de kadi’l kudat, Büyük Divan’ın vezirden sonra gelen üyesi ve adliye örgütünün de başıydı. Aynı zamanda Bağdat başyargıcı olan kadi’l kudatın, kadıları atama yetkisi vardı. Samanilerde Divan-ı Kadı denen adalet kuruluna başkanlık eder, buyruğundaki kadılar aracılığı ile ülkede şeriatı uygulardı. Büyük Selçuklular’da hukuksal ve şer’i konulardan sorumlu olan kadi’l kudat, Hanefi fıkıhına göre fetva verirdi. Askeri yargının başı ise kadi’l-leşker (ordu kadısı) idi.

Anadolu Selçukluları’nda Konya kadısı aynı zamanda kadi’l kudattı. Kayseri, Aksaray, Sivas, Konya kadısına bağlıydı. İlhanlılar’da kadi’l kudat, merkeze bağlı İslam ülkelerindeki şer’i ve hukuksal konulara bakmakla yükümlü divanın (Divan-ı Kuzat-ı Matematik) başkanıydı. Ayrıca Irak’ta da bağımsız bir kadi’l kudat bulunurdu. İlhanlı kadi’l kudatı yargılama, mahkeme sicil ve tutanaklarını düzeltme, hüccet verme, ukud, nikah, kısmet, miras, zekat ve benzeri gibi işlerin yürütülmesiyle görevliydi. Memlükler’de başkent Kahire’de dört Sünni mezhebin birer kadi’l kudatı, bunların üstünde de kadi’l-dari’l-adl denen büyük yargıç vardı. Şam ve Halepte’ki mezhep kadi’l kudatları, bağlı medreseleri denetlemekle de görevliydiler.

Hayat Paylaştıkça Değerlenir

Bir Cevap Yazın